وقتی صحبت از روانشناسی ازدواج میشود، معمولا ذهنمان سمت سؤالهایی مثل چقدر همدیگر را دوست داریم؟، از نظر اخلاقی به هم میخوریم؟ یا خانوادهها با این ازدواج موافق هستند؟ میرود. این سؤالها مهماند، اما ماجرا فقط همینها نیست.
گاهی دو نفر عاشق هم هستند، علایق مشترک زیادی دارند و حتی از نظر خانوادهها هم انتخاب خوبی به نظر میرسند؛ اما بعد از ازدواج، تازه با تفاوتهایی رو به رو میشوند که قبل از ازدواج اصلا جدی نگرفته بودند.
واقعیت این است که موفقیت در ازدواج فقط به میزان علاقه دو نفر بستگی ندارد. نحوه مدیریت اختلاف، سبک دلبستگی، نگاه به پول، مرزبندی با خانوادهها، تصویر ذهنی از زندگی مشترک و حتی شیوه واکنش هر فرد هنگام خستگی و فشار روانی میتواند آینده یک رابطه را تحت تأثیر قرار دهد.
۱. فقط رفتار طرف مقابل را نبینید؛ واکنش او در شرایط سخت را ببینید
یکی از اشتباهات رایج در انتخاب همسر این است که بیشتر رفتار فرد را در شرایط عادی بررسی میکنیم.
اما شخصیت واقعی آدمها همیشه در یک شام دونفره یا یک قرار عاشقانه مشخص نمیشود. بهتر است ببینید فرد مورد نظر شما وقتی خسته، عصبانی، تحت فشار مالی یا ناراحت است چگونه رفتار میکند.
آیا میتواند درباره ناراحتیاش صحبت کند؟
آیا هنگام اختلاف توهین میکند؟
آیا مسئولیت اشتباه خودش را میپذیرد؟
آیا برای حل مسئله گفت وگو میکند یا قهر و سکوت را انتخاب میکند؟
این رفتارها اطلاعات مهمتری درباره آمادگی برای ازدواج در اختیار شما قرار میدهند.
۲. تفاوت بین عشق و سازگاری را جدی بگیرید
عاشق بودن و مناسب هم بودن دو مفهوم متفاوتاند. ممکن است کسی را واقعا دوست داشته باشید، اما درباره موضوعاتی مثل بچه دار شدن، محل زندگی، شغل، سبک زندگی یا میزان ارتباط با خانوادهها اختلاف اساسی داشته باشید.
در مشاوره ازدواج معمولا هدف این نیست که دو نفر کاملا شبیه هم باشند. اتفاقا تفاوت در بسیاری از زمینهها طبیعی است. مسئله اصلی این است که آیا این تفاوتها قابل مذاکره هستند یا نه.
مثلا اینکه یکی اهل مهمانی باشد و دیگری زندگی آرام را ترجیح دهد، لزوما مشکل بزرگی نیست. اما اگر یکی حتما فرزند بخواهد و دیگری به هیچ وجه نخواهد، نمیتوان با جمله بعدا بهش فکر میکنیم از کنار آن عبور کرد.
۳. ببینید درباره پول چه فکری میکنید
یکی از موضوعاتی که در روابط زوجین گاهی خیلی دیر درباره آن صحبت میشود، پول است. درآمد، پس انداز، بدهی، نحوه خرج کردن، کمک مالی به خانواده و حتی اینکه چه کسی قرار است هزینههای زندگی را پرداخت کند، موضوعاتی هستند که بهتر است قبل از ازدواج درباره آنها گفت وگوی شفاف داشته باشید.
دو نفر ممکن است درآمد مشابهی داشته باشند اما نگرش کاملا متفاوتی نسبت به پول داشته باشند. یک نفر ممکن است هر ماه بخش زیادی از درآمدش را پس انداز کند و دیگری ترجیح دهد بیشتر درآمدش را برای تفریح و تجربههای جدید خرج کند.
این تفاوت به خودی خود بد نیست؛ چیزی که اهمیت دارد این است که آیا میتوانید درباره آن به یک توافق مشترک برسید یا نه.
۴. رابطه او با خانوادهاش را فقط از بیرون نگاه نکنید
در روانشناسی خانواده، خانواده فرد نقش مهمی در شکل گیری بسیاری از الگوهای رفتاری او دارد. به همین دلیل قبل از ازدواج بد نیست به رابطه فرد با والدین و اعضای خانوادهاش توجه کنید.
البته منظور قضاوت کردن خانواده طرف مقابل نیست. سؤال مهمتر این است که فرد تا چه اندازه میتواند بین زندگی مشترک خودش و خانوادهاش مرز سالم ایجاد کند.
بعد از ازدواج، قرار نیست همسر جای خانواده را بگیرد یا خانواده کاملا از زندگی حذف شوند. چیزی که اهمیت دارد وجود مرزبندی سالم در ازدواج است.
مثلا اگر هر اختلافی که بین زن و شوهر اتفاق میافتد بلافاصله به خانوادهها منتقل شود، احتمال پیچیدهتر شدن مشکلات بیشتر خواهد شد.
۵. درباره نقش زن و مرد در زندگی مشترک خیال پردازی نکنید
خیلی از افراد با یک تصویر ذهنی وارد ازدواج میشوند: وقتی ازدواج کنیم خودش متوجه میشود چه کاری باید انجام دهد. اما معمولا این اتفاق نمیافتد.
اینکه چه کسی خرید خانه را انجام میدهد، کارهای خانه چگونه تقسیم میشوند، مسئولیت مالی با چه کسی است، هر دو نفر چقدر برای شغل خود وقت میگذارند و در تصمیمهای مهم چه کسی نقش دارد، بهتر است از قبل دربارهشان صحبت شود.
انتظارات از ازدواج اگر گفته نشوند، ممکن است بعدا به توقعات پنهانی تبدیل شوند؛ و توقعات پنهان یکی از زمینههای رایج سوءتفاهم در زندگی مشترک است.
۶. ببینید هنگام اختلاف چطور با هم حرف میزنید
هیچ ازدواجی بدون اختلاف نیست. بنابراین سؤال مهم این نیست که آیا ما دعوا خواهیم کرد؟ بلکه این است که وقتی اختلاف داریم چطور با هم رفتار میکنیم؟
یک زوج سالم ممکن است اختلاف نظر جدی داشته باشند، اما همچنان بتوانند بدون تحقیر، تهدید یا توهین درباره موضوع صحبت کنند.
اگر یکی از طرفین در هر بحثی به سرزنش، تحقیر، تهدید به جدایی یا قهر طولانی متوسل شود، بهتر است این مسئله قبل از ازدواج جدی گرفته شود.
مهارت حل تعارض در ازدواج چیزی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت و امیدوار بود بعدا خود به خود درست شود.
۷. سبک دلبستگی را بشناسید
یکی از موضوعات جالب در روانشناسی رابطه، سبک دلبستگی است. بعضی افراد در رابطه به امنیت و نزدیکی بیشتری نیاز دارند و بعضی دیگر هنگام نزدیک شدن بیش از حد، احساس فشار میکنند. گاهی همین تفاوت باعث ایجاد چرخهای میشود که یک نفر مدام دنبال اطمینان گرفتن است و نفر دیگر بیشتر فاصله میگیرد.
شناخت این الگو میتواند به زوجها کمک کند بفهمند بعضی از اختلافاتشان فقط درباره موضوع ظاهری نیست، بلکه ریشه عاطفی عمیقتری دارد. البته تشخیص دقیق الگوهای دلبستگی موضوعی است که در صورت نیاز بهتر است با کمک روانشناس انجام شود.
۸. درباره بچه دار شدن بعدا صحبت میکنیم؛ نکنید
بچه دار شدن یکی از مهمترین موضوعات مشاوره قبل از ازدواج است. قبل از ازدواج درباره اصل موضوع، زمان تقریبی، تعداد فرزندان، شیوه تربیت، تقسیم مسئولیتها و حتی نگاهتان به شغل و زندگی بعد از بچه دار شدن صحبت کنید.
لازم نیست همه جزئیات زندگی آینده از همین امروز مشخص باشد؛ اما اختلافهای اساسی نباید پنهان بمانند.
۹. خودتان را بعد از ازدواج فراموش نکنید
یک رابطه سالم قرار نیست باعث شود هویت فردی دو نفر کاملا از بین برود. دوستان، علایق شخصی، شغل، اهداف فردی و زمانی که هر شخص برای خودش نیاز دارد، همچنان اهمیت دارند.
زندگی مشترک موفق بیشتر شبیه همکاری دو انسان مستقل است تا اینکه یکی از دو نفر تمام زندگیاش را کنار بگذارد و خودش را فقط با نقش همسر تعریف کند.
۱۰. قبل از تصمیم نهایی، مشاوره پیش از ازدواج را جدی بگیرید
گاهی افراد تصور میکنند مراجعه به روانشناس یعنی رابطهشان مشکل دارد. در حالی که مشاوره قبل از ازدواج میتواند دقیقا برای شناخت بهتر دو نفر و بررسی نقاط قوت و ضعف رابطه انجام شود.
در این جلسات میتوان درباره موضوعاتی مثل ارزشها، سبک ارتباطی، مدیریت خشم، مسائل مالی، خانوادهها، فرزندآوری و انتظارات از زندگی مشترک صحبت کرد.
قرار نیست روانشناس به جای شما تصمیم بگیرد که ازدواج کنید یا نه؛ هدف این است که با شناخت بیشتری تصمیم بگیرید.
جمع بندی
روانشناسی ازدواج به ما یادآوری میکند که برای انتخاب همسر نباید فقط به احساسات اولیه توجه کنیم. عشق مهم است، اما در کنار آن باید ببینیم دو نفر چطور اختلافاتشان را حل میکنند، چه نگاهی به پول و خانواده دارند، چه انتظاراتی از زندگی مشترک دارند و در شرایط سخت چگونه رفتار میکنند.
در کنار مسائل روانشناختی، برنامه ریزی برای مراسم نیز بخش دیگری از مسیر ازدواج است. انتخاب تالار، باغ تالار، مزون لباس عروس، سالن زیبایی، آتلیه و سایر خدمات عروسی میتواند زمان زیادی از زوجها بگیرد.
در این مرحله، بیاتوعروسی میتواند به عنوان یک راهنما و مرجع تخصصی در کنار زوجها باشد. در بیاتوعروسی میتوانید مجموعهای از خدمات مرتبط با مراسم عروسی را بررسی کنید، تالارها و باغ تالارها را ببینید، مزونها و سالنهای زیبایی را مقایسه کنید و برای پیدا کردن گزینهای متناسب با بودجه و سلیقه خودتان اطلاعات بیشتری به دست بیاورید.
